Friday, March 21, 2008

Γέροι, κορέλες, φράγκοι και άλογα.




Στη Σκύρο φτάσαμε βράδυ. Καθώς περίμενα να ξεμπαρκάρω στη γραμμή των αυτοκινήτων στην κοιλιά του πλοίου, ένα τσούρμο Γέρων όρμησε με εκκωφαντική χλαπαταγή μέσα στο βαπόρι υποδεχόμενοι τους επισκέπτες, σείοντας τις εκατοντάδες ορειχάλκινες κουδούνες που ήσαν ζωσμένοι. Όσοι έχουν βρεθεί στο νησί τις μέρες αυτές ξέρουν το έθιμο. Θόρυβος παντού, τόσος που λες μετά από λίγο πως δεν υπάρχει άλλος ήχος στη φύση, γίνεται χαλί ο κρότος και νήμα γερό που σου τρυπάει τ'αυτιά και κρεμάει το κεφάλι σου να αιωρείται απ'τον αιθέρα, μη πατώντας, λες, στη γη. Παλινδρομούν τη μέση ρυθμικά και οι κουδούνες λαλούν, καθώς οι κορέλες τους προκαλούν με τα λευκά μαντήλια τους σε εκδηλώσεις διονυσιακές. Εντυπωσιακό στην αρχή, κουραστικό μετά από λίγο, όταν το γλέντι συνεχίζεται στα στενά της Χώρας.

Η Σκύρος είναι ριγμένη καταμεσίς στο βόρειο Αιγαίο και ισορροπεί στη διελκυστίδα των ρυθμών, των ηθών και του ανήκειν. Μόνη στο χάρτη, μόνη και στους τρόπους, αναζητά ακόμη κι αυτή η αναζήτηση είναι ο χαρακτήρας της. Μισή Κυκλάδα, αλλά όχι ολόκληρη, μισή Σποράδα αλλά και πάλι όχι, δυο βουνά εκατέρωθεν, θάλασσες μεν και δε, και τ'άγρια αλογάκια της σχόλιο στην ιδιαιτερότητα. Δεν έχει ντόπιους χορούς, είπανε. Έχει όμως πολλή Ελλάδα και γνήσιους Έλληνες. Τη ζήσαμε τρεις μέρες, δύο εμείς, και τη ζωγραφίσαμε μες τις φωτογραφίες. Είδαμε τη θαμμένη ποίηση, το ορεινό λιβάδι που ποτίζει τ'άλογα, την αμμουδιά που γράψαμε τέσσερα γράμματα μα σβήστηκε η γραφή από δάκρυα, τα πήλινα ψάρια και τη μοναξιά πούχει το πρωινό ξύπνημα σαν είσαι άγαλμα σε ψηλή πλατεία. Αν είσαι από μέταλλο ή πέτρα, δεν τη νιώθεις. Έλα όμως που εμείς γινήκαμε από σάρκα και συναίσθημα φωτιά, σαν τον ήλιο που δύει πίσω από το βράχο της Χώρας και βάφει πυρά τ'άσπρα κυκλαδόσπιτά της. Η νύχτα πέφτει ρυθμικά μετρώντας τις πέτρες στο καλντερίμι με το χτύπημα του σφυριού του τσαγκάρη που φτιάχνει τροχάδια, παραδοσιακά υποδήματα από δέρμα. Ανεβαίνει από την μικρή κοιλάδα στη ρίζα του βράχου και τον τυλίγει σα μαύρο μετάξι πέπλο, φίμωτρο στις φωνές της μέρας που τελευταίο της οχυρό το μοναστήρι στην κορφή. Εκεί κλείνεται το φως και μένει ζωντανό σ'ένα καντήλι όσο βαστάει το σκότος και μετά γλιστρά απ' τη χαραμάδα της καστρόπορτας κι αγγίζει τον ορίζοντα στην ανατολή. Και σηκώνεται το σκοτεινό πέπλο και κρύβεται κάτω απ'τα πεύκα στο βόρειο βουνό, κρύβεται στα πάμπολλα ξωκλήσια που μένουν κλειστά, κρύβεται στα χαλάσματα και κάτω απ' τα κατάλευκα βότσαλα του γιαλού.

Εσύ ήσουν φως και σκοτάδι. Δεν ξέρεις ακόμη, δε νιώθεις. Το βρήκες αυτό που ζητούσες να βρεις, μα δεν ξέρεις ότι το ζητούσες. Ένα αλογάκι έφαγε απ' τα χέρια μας, η άγρια αδάμαστη φύση τίμησε την παρουσία μας. Στο δρόμο, μετά τον τάφο η ζωή. Μην τη διώχνες καταβρέχοντάς την με μπουκάλια δάκρυα.