Quem amat Deus

Λίγο πριν τα μεσάνυχτα ο αγέρας παγωμένος τρεκλίζει και παραδέρνει στα στενά της Βιέννης, τρυπώνοντας στις χαραμάδες σπιτιών αλλοτινών, να πάρει από τη ζέστη τους. Φυσάει στη Rauhersteingasse, όπως φύσαγε και τότε, εκείνο το βράδυ σαν σήμερα, το 1791. Σκοτεινό το στενό, μα δειλά τρεμοπαίζει στο παράθυρο το φως του κεριού που ερωτοτροπεί με τον άνεμο στο απέριττο δωμάτιο που ήταν το κρεβάτι του.

Εκείνος, χαϊδεμένος πια του Χάρου, ημιπαράλυτος, ημιθανής ημίθεος, αποσταλάζει στο τσαλακωμένο χαρτί χωρίς ψεγάδι τις τελευταίες νότες - δάκρυα του αιώνιου Λακριμόζα - και μαζί τους στραγγίζει η ζωή του. Αφουγκράζεται τα προϊόντα, ως πράττουν σοφοί. Τα μάτια κλειστά, μη βλέπει την άθλια φτώχεια, τ'αυτιά και το πνεύμα ορθάνοιχτα στον ουράνιο πλούτο που μυστικά κατέρχεται μέσ' απ' το πυρέσσον χέρι στο χαρτί. Ξέρει. Νοιώθει. Το ποτίζει με τα δάκρυα του στερνού αντίο προς την τέχνη που λάτρεψε. Quam olim Abrahae promisisti... promisisti, Deus!

Διακόσια είκοσι χρόνια ακριβώς αργότερα, εγώ μπαίνω στον ίδιο ναό που αγάπησε κι εκείνος, μόλις δυο τετράγωνα από το δωμάτιο με το κερί και το μυστήριο, για ν'ακούσω το ύψιστο θαύμα της μουσικής που ατενίζει τον ένθρονο Θεό, όπως Τον ατένιζε κι εκείνος τις ώρες αυτές που γλυστρούσε προς τα πάνω, αφήνοντας πίσω σα κομήτης την πιο χρυσόφωτη ουρά, το Ρέκβιεμ. Quid sum miser tunc dicturus? Ποιά λόγια να αρκέσουν για το άφατο; Γλώσσες δεν το χώρεσαν, μυαλά δεν το συνέλαβαν. Απόδειξη μιας πραγματικότητας πιο αληθινής από τον ορατό κόσμο. Διαβαίνοντός μου το κατώφλι, η καμπάνα χτύπησε μεσάνυχτα.

Δεν υπάρχει πιο υπαρκτό από τον ήχο, που γεννιέται κατευθείαν από ενέργεια και εξαϋλώνεται ευθύς πάλι σε ενέργεια. Στα τέσσερα πρώτα μέτρα ήδη ξέρω ότι εκείνος είδε. Ότι εκείνος γνώρισε, ότι εκείνος είναι τώρα εδώ. Οι νότες διεισδύουν μέσα μου σα σωτήριο φως, το Υπερπέραν αντανακλάται στα αδαμάντινα δάκρυά μου, προσφορά των ματιών στο αιώνιο. Η καμπάνα είχε χτυπήσει και τότε μεσάνυχτα και, πενηνταπέντε λεπτά αγωνίας μετά, ο Θάνατος - ή αλλιώς, ο signifer Sanctus Michael - τού πήρε ευγενικά την πέννα, τον ξάπλωσε και τον έλουσε στο αιώνιο Φως που ακτινοβολεί το έργο του σε μας τους τιποτένιους. Ξεπλήρωσε πια τη θνητότητά του. Πέρασε αντίπερα αιθέριος, in lucem sanctam. Την ακριβή ώρα του περάσματος ακούγεται στο δέρμα μου απάνω που τρέμει διακόσια είκοσι χρόνια τώρα, το "Quia pius es".

Το κερί στο παράθυρο έσβυσε τότε. Εδώ και διακόσια είκοσι χρόνια όμως εκείνος είναι πιο ζωντανός από ποτέ. Το καμπανάκι στον Αγιο Στέφανο ηχεί το δεσπόζον τέλος και η πομπή των μουσικών ξεκινά για την κηδεία του. Αν ποτέ κανείς βρεθεί στη Βιέννη στις 4 Δεκεμβρίου αργά το βράδυ, ξημερώματα προς 5, ας ζήσει αυτά που έζησα εγώ απόψε.

Δικέ μας Μότσαρτ, Αγαπημένε του Θεού, σ'αγαπάω.

Η εποχή των αποσιωπητικών

Το απαύγασμα του σύγχρονου τρόπου επικοινωνίας, φιλτραρισμένο μέσα από τα ηλεκτρονικά μέσα, έχει αποκρυσταλλωθεί, ἑλληνικῷ τῷ τρόπῳ, στην ύψιστη μορφή παραμετρικής συμπύκνωσης: τα αποσιωπητικά. Σαν άλλος κώδικας Μορς, μονοψήφιος μεν, πολυνοηματικός δε, καταδυναστεύει τα μηνύματα στο κινητό τηλέφωνο, στα chats μέσω ΗΥ, στις ηλεκτρονικές αλληλογραφίες που γεννιούνται με το πάτημα πλήκτρων αντί χειρογραφής, εν τέλει στην όποια έλλειψη περιεχομένου και αδυναμία έκφρασης πλήρους ολοκληρωμένου νοήματος στο άτσαλο και σπαραγματικό κείμενο των περιορισμένων αριθμητικά χαρακτήρων. Λες και δε θέλουμε ν' αφήσουμε μόνη της την τελεία, την οραματιζόμαστε εις τριπλούν, όταν μας βολεύει. Λες και θα πάθουν ασφυξία οι λέξεις αν έλθουν πιο κοντά, όπως παθαίνει ασφυξία η ψυχή που δεν της δόθηκε γλώσσα - ελληνική ή όχι - να εκφραστεί. Δείγμα των καιρών ο φόβος του Κοντά.

Εισάγουν, σφήνα στη σαφήνεια των κειμένων, τα όσα δεν μπορούμε, δεν τολμούμε, εντούτοις θέλουμε να φωνάξουμε. Αν δε θέλαμε, δε θα χρειαζόταν η ένδειξη πως αποσιωπούμε. Απλώς δεν θα τα εκφράζαμε. Αφήνουν μικρές φωλιές στο λόγο, διαρρηγνύοντας τη ροή, νάρθει να κουρνιάσει μια – ενίοτε - στρεβλή φαντασία χρωματισμένη από την εκάστοτε διάθεση του εκάστοτε δέκτη και κατορθώνουν, τρία αυτά, να αποχρωματίσουν ή να επιχρίσουν μακροσκελή νοήματα, κατά τ' άλλα σαφή, με αποχρώσεις αμφιβολίας, υπονοήματος, απαξίωσης ή ανημπόριας λεκτικής απόδοσης της αλήθειας μας. Και δεν είναι πάντοτε ανημπόρια ακούσια.

Διαβαίνουμε την εποχή των αποσιωπητικών. Οι λέξεις αποδημούν χειμώνος επικειμένου κι αφήνουν πίσω τις κουτσουλιές τους. Τελεία, τελεία, τελεία. Θέλω να σου μιλήσω, μα δεν τολμώ. Προτιμώ να καταλάβεις εσύ, μόνος σου, τι έχω στο κεφάλι μου γιατί εγώ θέλω μεν, αλλά βαρειά η ευθύνη και πώς να την. Θέλω να με πλησιάσεις εσύ, αλλά σε φοβάμαι, άρα “...”. “Καλημέρα σου...”, αλλά όχι “Καλημέρα σου”. Πόσα μπορεί να κρύβει ένα καλημέρα με τρεις τελείες; Βάλε εσύ το υπόλοιπο. Έσο υποκειμενικός, μην τυχόν καταλάβεις ποτέ όσα σκέφτομαι. Αρκεί βεβαίως να καταλάβεις, θέλω να καταλάβεις ότι σκέφτομαι κι άλλα – ergo sum – λες και δεν τό 'ξερες, λες και περίμενες τρεις τελείες να στο πουν, τόσα άλλα, που με πνίγουν, που θάθελα να μπορώ αλλά που δε μπορώ να σου πω στα ίσια γιατί δε μου τό 'μαθαν το θάρρος των λόγων που πηγάζουν από καρδιάς και κατορθώνουν ν' αναβλύσουν χωρίς να χάνονται σε μαύρες τρύπες.

Φιμώνουμε με τρεις τελείες – σύμβολο του “Σ” στον κώδικα Μορς – τα συναισθήματά μας: ΣΣΣΣ! Εκεί να δεις! Τραίνο ολόκληρο οι τελείες! Οργή, δεν επιτρέπεται. Αντ' αυτής η διπλωματία Ντοτ Ντοτ Ντοτ. Επιθυμία και πόθος δεμένα πισθάγκωνα με τρεις κόμπους και τα λύτρα που ζητάμε απ' τον άλλον ίσως να μη φτάσουν ποτέ να μας λυτρώσουν, γιατί σπάνια θα νοιαστεί κάποιος ν' αποκρυπτογραφήσει εις βάθος. Αυτοεγκλωβισμένοι έρωτες που δε λιάστηκαν στην έκφραση, σαχλά υπονοούμενα που νομίζουν πως πιπερώνουν άσαρκο λόγο, παιγνίδια ἐν οὐ παικτοῖς. Το τραγικότερο, όταν φτάσει η στιγμή που λησμονιέται ο λόγος και μένουν οι λάλες τελείες ν' αναβοσβύνουν ασάφειες.

Κάποτε ήμαστε φειδωλοί, οι γράφοντες άπαντες, σε αποσιωπητικά, αλλά πλήρεις νοημάτων. Ασεβήσαμε πια. Ο ναός του μεταξύ μας λόγου χορτάριασε και στο βωμό του θυσία καμμιά. Οὐαὶ ἡμῖν, τοῖς κατατρυχομένοις παρά του συγγραφικού πουαντιλισμού, λόγιου ή καθημερινού, του πολιτισμού της απουσίας νοημάτων, της αποσιώπησης των αληθειών και της υπερπεριληπτικής συμπύκνωσης ενός βαθέος πλούτου συναισθημάτων στο τριπλό σύμβολο του τέλους. Μοιάζει το φαινόμενο με υπερκαινοφανή αστέρα που, συνεχώς συρρυκνούμενος, καταλήγει σε μαύρη τρύπα, να απορροφά ακόμη και το φως. Κυρίως το φως. Κι αυτό επί τρία.