ΔΕΝ ΕΓΕΡΑΣΑΝ

Ὄποτε διάβαζα Καβάφη, ἦταν γιατὶ θἆχα βυθιστῆ σ' ἕνα πηχτὸ, ἐγκλειστικὸ προσωπικὸ σκοτάδι, εἴτε κάποια ψυχικὴ ἔρευνα θἆχε ἀποδώση πικροὺς καρποὺς ἢ κάποιο φιλικό – συντροφικὸ πρόσωπο θἆχε ἀρνηθῆ νὰ ὑπηρετήση τὴ φαντασιωσικὴ εἰκόνα ποὺ εἶχα γιὰ κεῖνο, βάφοντας τὴ διάθεσί μου μὲ φθινόπωρο καὶ προσθέτοντάς μου ψυχικὸν γῆρας. Ἐντούτοις, τὸν ἀναζητοῦσα τὸν ποιητή, γιατὶ μέσα ἀπό τὴ δική του ἐκλεπτυσμένη θλίψι, τὸ δικό του ἀνέφικτο τὸ τόσο ἐφικτὸ στὴ φαντασίωσι, ἀποκρυσταλλωνόταν ἡ δική μου ἀπογοήτευσις σὲ μιὰ ὀπτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸ ἐπέκεινα. Ἦταν δε γιὰ μένα τόσο αὐτονόητα τὰ γεγραμμένα του, σὰν νἆχαν βγῆ ἀπὸ δική μου πέννα, καὶ πῶς μποροῦσε κάποιος νὰ μὴν τὰ βλέπη ἔτσι, ἀναρωτιόμουν. Πῶς ἔζησε μὲς τὴν ποιότητά του, μὲς τοῦ μυαλοῦ τὲς κάμαρες, τῶν ἀρωμάτων τὲς κλίνες... Δὲν ἦταν ἀπογοητευμένος ὁ Καβάφης· φαίνεται νἄξερε πὼς τὸ βίωμα ἐντὸς ἰσοδυναμοῦσε – ἴσως καὶ νὰ ὑπερτεροῦσε – τοῦ πραγματικοῦ. Ἡ τόσο ἰδιαίτερη γλῶσσα του, ἀπλὴ κι ὡστόσο μεγαλοπρεπής σὰν ποὺ ταιριάζη σὲ ἀλεξανδρινόν, γλῶσσα ποὺ ποιητικῇ ἀδείᾳ μεταμορφώνη τὸ τετριμμένο, τὸ ἐσφαλμένο σὲ ὑψηλοτάτη εἰκονογραφικὴ τέχνη, ποὺ ὑπηρετῆ οὐσιωδῶς τὴν ἐλληνιστικὴ αἴσθησι τοῦ μέτρου, ποὺ ἀκτινοβολῆ λεπτότατες ἀποχρώσεις τῆς ἡδονῆς – ἀγαπημένη λέξις – καὶ τοῦ ἔρωτος, τὰ πάντα ἐστεμμένα μὲ καθαρτικὴ λύπη.

Σὰν σώματα ὡραῖα νεκρῶν, διάβασα μιὰ μέρα, κι ἦλθεν ἐμπρὸς μου, τ' ὀρκίζομαι, ἡ εἰκών του, τοῦ μαυσωλείου ποὺ εἶχα κλείσει τὶς δικές μου ἐπιθυμίες ποὺ δὲν ἐγέρασαν ποτὲ, μὲ ρόδα στὸ κεφάλι καὶ στὰ πόδια γιασεμιά, καὶ μύρισα τὰ λιβάνια κι ἄκουσα τις ψαλμωδιὲς καὶ στοχάστηκα - ἀπὸ τότε μέχρι τὰ σήμερα πόσες ἔτσι τελικὰ δὲν ἀξιώθηκαν τὸ φεγγερὸ πρωΐ, κι αἴφνης γέμισε τ' αὐτί μου ἀπὸ μιὰ ρὲ ἐλάσσονα κι ἔκατσα κι ἔγραψα τὸ πρώτο μου τραγούδι – τόλμησα - ποὺ ἀπὸ κεῖ ξετυλίγοντ' ὅλα, ἀπ' τὲς Ἐπιθυμίες ποὺ δὲν πρόκεται ποτὲ νὰ γεράσουν, θαρρῶ.

Ὁ Καβάφης εἶν' ἴσως ὁ μόνος ποιητὴς ποὺ μὲ κάνει νὰ βλέπω τὴ μουσική του. Ἐγὼ δὲν κάνω τίποτε ἄλλο ἀπ' τὸ νὰ ἀκολουθῶ τοὺς χαραγμένους στίχους του· ἐπιτυχῶς ἢ ὄχι, δὲν θὰ πῶ, δὲν εἶμ' ἐγὼ ἁρμόδιος. Γιατὶ, φρονῶ, ἡ μουσικὴ τοῦ Καβάφη κωδικοποιήθηκε μέσα τους μὲ τέχνη ἐκλεκτὴ κι ἀλοίμονο, τὸν κώδικα ἐκείνον ποὺ θὰ στὴ χαρίση, πολὺ ἐπώδυνο και σπάνιο εἶναι νὰ τὸν ἔχης.-

ΝΣ.2013

Νύχτες με τον εχθρό μου

Για τον και εξαιτίας του Αυγούστου.

Βζούννν! Είμαι το “Πώς γίνεται κανεὶς συγγραφέας;”

Όχι. Όχι! ΦΑΚ! Θὰ σταματήσης νὰ τριγυρνάς σαν το λιμασμένο κουνούπι, βζούννν – βζούννν γύρω από την τροφαντή μου σκέψι; Εντάξει, κάθομαι στο κρεββάτι μου με σβυστό το φως και σε υπομένω ώρα τώρα (αλήθεια, Θεέ των κουνουπιών ((ίσως και των κατσαρίδων και λοιπών εξαπόδων εξαποδώ (((όχι τις μέλισσες, αγαπάμε μέλισσες – οι αράχνες έχουν οκτώ πόδια, αστοιχείωτε!))) που μάς επιβουλεύονται και επιδιώκουν όσα δεν κατόρθωσε ο κατακλυσμός)), το βρίσκεις ιλαρό να το είπω, διασκεδαστικό να το είπω, θεμιτόν even ((μα το είχε σκεφτεί καλά ο Νώε; μα, κουνούπια και κατσαρίδες; κι εκείνος ο ανεκδότιος πειναλέων απορημένος βάθραχος σίγουρα την είχε τη μυωπία του)) να στέλνης τα μουτζαχεντίν σου μικροβαμπίρ να ρουφούν το αίμα μας θυσία για πάρτη σου;). Τα ξέρω εγώ αυτά τα πάρτυ κουνουπιών, τάχαμ δήθεν αθώα αρχίζουν όλα και στο τέλος καταλήγουμε σε σφαγή και κραιπάλες και συλλήψεις καθόλου αμώμους και Θοῦ Κύριε τῷ στοματικῷ μου. Διότι, εάν δεν πρόκειται περί μουτζαχεντίν, με όλο το σεβασμό που των έχω των εν λόγω εξτρεμιστών, το θάρρος αντιστόφως ανάλογον εχόντων προς το iQiu (ξέρω πώς γράφεται, αμά λογοτεχνία κάνουμε τώρα, όχι παιξεγέλασε), τότε περί τίνος πρόκειται; Υπολογισμένα πράματα, το άβερετζ κουνούπιον (conops_anofelus_enochliticus) είναι δι' απτής αποδείξεως εκατομμυριάκις μικρότερον από τον άβερετζ χόμο σάπιενς και μη καταλάβιενς. Εξού και οι αρχαίοι μας πρόγονοι, οι εφευρέτες κάθε καλού καγαθού και εξαιρετικά ινδάλματα συν τῷ χρόνῳ τα οποία υπερσεβόμεθα (που να χτυπάς τον κώλο σου, Φαλμεράϋερ Ούννε, να σκάσης, δικοί μας είναι οι πρόγονοι κι έχουμε και το γενεαλογικό δέντρο στην πίσω αυλή, κάτι σε κλαψομούνα ιτιά μοιάζει), εξού, λέω, λόγω του μικροτάτου μεγέθους του, το αποκαλούσαν κουνουπίδιον (εντάξει, το παρατράβηξα). Επομένως, πού βρίσκει το θάρρος και ορμάει, χωρίς περίσκεψιν, χωρίς λύπη, χωρίς αιδώ, να φάη το αίμα γιγάντων, εάν δεν Σου μουρμουρίζει, Θεέ των κουνουπιών, ακαταληψίες και ψαλμούς; Διότι τοῖς πᾶσι γνωστόν, όλες οι ιστορημένες παραφροσύνες κάποτε ξεκίνησαν με προσευχές κι ευλογίες και υποσχέσεις αειθαλών κήπων με λάντσκέηπ αρκιτέκτσουρ Βερσαλλιών και πίστι πιο τυφλή κι από νυχτερίδα το καταμεσήμερο.

Όλοι τόχουμε ακούσει δα αυτό το αιχμηρό, το απειλητικό, το απαλλαγμένο παντός αρμονικού “Βζούννν”, τότε στα ζαχαρένια δευτερόλεπτα που χάνουμε μεν την αίσθησι βάρους του σώματος (είμαι μία πεταλούς, α λα Μαίρη Αρώνη), όχι την αντίληψί της απωλείας της δε, και αισθανόμαστε Μαίρες Πόππινς πά' στο σύννεφο έστω και για λίγο. Κι έρχεται εκεί το αδικιωρισμενοπουκακοχρονονάχη (ναι, έβλεπα κι εγώ τη Λωξάντρα παιδί) και σου κάνει λιγάκι βζούννν παρωτίως, λες και είναι ο Θωμάς Κρούζ με το Φ16 του στο Τόπγκαν (υπάρχει σίγουρα και Μπότομγκαν αλλά μας το κρύβουν, μή γίνουμε τοιούτοι), και καλύτερα να άκουγες σειρήνες πολέμου μαυρομεσονυχτίως παρά αυτό. Γιατί ξέρεις τι σε περιμένει. Γνωρίζεις τα βασανιστήρια που ακολουθούν το πρώτο αποτυχημένο αυτοχαστούκισμα (αντίο σόννο). Σενάρια που εύχεσαι να ήσουν στο Δρόμο Με Τις Λεύκες (ντάξει ρε φίλε, είχαμε τηλεόρασι, ήμαστε πλούσιοι κάποτες, ντάξει;), όπου θα σε χασαπώνανε μεν, αλλά μετά νά η φήμη, και δόξα και λεφτά και γκόμενοι και... παφλάτς! Έρχεται το δεύτερο χαστούκι φέηλιουρ, με μείγμα γρατσουνιάς από το γ@μ#μ&νο σπασμένο νύχι που δεν έκοψα νωρίτερα (αντίο κάλμα). Ταυτίζομαι τότε, ως κρατήρ ετοιμόσκαστος, με γνωστό τηλεοπτικό ήρωα καρτούν που δεν δύναμαι να κατονομάσω, μην επιμένετε, εντάξει θα σας δώκω χίντ, αρχίζει από Μπά και τελειώνει σε γκζμπάνυ, που έλεγε μασουλώντας το καροτί, σαφώς φαλλικό υπονοούμενό του (πού είσαι ΕΣΡ, πεογλύφτες θα μας τα κάνουνε τα παιδιά!), με εκείνη την έρρινη φωνή ~ μείγμα αγγλίδας γκουβερναντός (όχι της Μαίρης Πόππινς) και κοντοπιθάρου αμερικάνου σπόρτκάστερ, να αρθρώνη απειλητικά με ανασηκωμένο φρύδι προς τον χοίριστο εχθρό του την πολλά επερχόμενα γέλια υποσχομένη φράσι “οφ κώρς, γιου ρήαλάηζ δατ δίς μήνς γουώρ”. Γουώρ, κουνούπι. Ετοιμάσου να βουζουνίσης το αντίο ντελ πασσάτο, διότι με χάλασες τον ύπνο, γιά.

Και σηκώνεσαι από το κρεββάτι ἐν ἐξάλλῳ, συμπαθέστατε ομοιοπαθή που ξέρω πως με κατανοείς, και μόνο το γιαταγάνι σου λείπει, Ανδρούτσε μου τουρκοσφάχτη και κουνουποπαλουκωτή, το οποίο, ελλείψει γιαταγανοπωλείου διανυκτερεύοντος, αντικαθιστάς με το πεταμένο στην καρέκλα τι~σέρτ (τελικά μάς είπε κανείς, τι είδους είναι αυτό το σέρτ;), ανάβεις το φως και περιμένεις να λαμπικάρη το μάτι πούναι θολό απ' τη νύστα και γκαβό απ' τη φωταψία. Σιωπή. Ίχνος. Βιολογικό θαύμα: κουνούπι ~ πάπια. Δε μπορεί, λες, το άκουσα. Και περιμένεις ένα λεπτό = μισή ώρα. Κιχ. Νυστάζεις. Ανεμίζεις προληπτικά το τι~σερτ όπως η Βερούλη τη σφαίρα. Νάτο! Πριν καν νομίσεις ότι το είδες, κατεβάζεις το τι~σερτ πάνω στον ασημένιο δίσκο με τα κεριά και τα ποτ~πουρί, μεταμορφώνοντας με αλεατορικό γούστο το δωμάτιο σε δρόμο του Ρίο Τζανέιρο μετά το καρναβάλι, πού 'χουν τζάσει τα ξέκωλα και οι οδοκαθαριστές αμολάνε γαμοσταυρίδια. Ακολουθείς με κατανόησι το παράδειγμά τους. Ένα βάρος ρίχνει τις βλεφαροκουρτίνες σου που, ασήκωτες πια, σε παρασέρνουν στο κρεββάτι. Ενδίδεις και ξαπλώνεις. Να, τώρα, θα σε πάρη σε λίγο ο ύπνος απαλά στα μεταξένια μπράτσα του να σε ναν...βζούννν! Όχι. Όχι. ΦΑΚ! Η μεταμεσονύχτια, τύπου τετραξονικής νταλίκας εκσφενδόνισις υβρεολογίου αποδεικνύεται λιγότερο αποτελεσματική από το τι~σέρτ διότι το κουνούπι, εκτός από ηθικής, στερείται και ακοής (φαντάσου να άκουγε το ίδιο το βουητό του, θάχε γεμίσει ο τόπος μικροσκοπικά κουνοποτρελλάδικα). Αλλαγή τακτικής. Ακινητείς κλινήρης και περιμένεις την αποφράδα στιγμή εκείνη, όχι που θα ματακούσης το παριπτάμενο βζούννν αλλά που θα πάψη, όπερ σημαίνει, αρχίζει η γεώτρησις. Κουκουλώνεσαι ποδοκέφαλα, σκας. Ξεκουκουλώνεσαι, βζούννν! Κλειστά παράθυρα, ζέστη· ανοιχτά παράθυρα, κουνούπια (είπαμε, είχα τηλεόρασι). Κι έτσι θα πάει η νύχτα, είτε μέχρι να το φονεύσης αλαλάζων είτε μέχρι να κοιμηθής ροχαλίζων. Και καθώς θα ονειρεύεσαι πως τόχεις πιάσει, αλυσοδέσει, μαστιγώσει, ανασκολοπίσει (με τη μουσούδα του) και τσιγαρίσει (με τα φτερά του ψιλοκομμένα), εκείνο θα βρη λαγούμι στο σεντόνι και θα χωθή να κορέσει τη βαμπίρεια δίψα του, δίνοντας στο δερματάκι σου το επόμενο πρωί μιαν όψι πετρελαιοπαραγωγού Εμιράτου.

Και γιατί δε βάζεις ταμπλέτα, θα πή ο σωστός, ο έξυπνος, ο λογικά και χημικά σκεπτόμενος Χέλλην. Μακάρι να υπήρχαν ταμπλέτες για όλα τα εξαποδώ. Μα δεν. Το περί ου ο λόγος δεν το πιάνει ούτε πορδή γκαμήλας. Ευτυχώς, ίσως. Κι εγώ κάθομαι κουκουλωμένος και σε υπομένω ώρα τώρα, κουνουπόμορφη σκέψι του πώς γίνεται κανείς συγγραφέας, πού 'ρχεσαι και μου ζαλίζεις τις αδειανές νύχτες. Και το βζούνισμά σου το ξέρω και το τσίμπημά σου τόνιωσα τόσες φορές. Απόψε μπήκε ο Αύγουστος απ' το παράθυρο και σε κουβάλησε μαζί του. Κι αφού με πήρε στην απαλή συγγραφική του αγκαλιά και με φίλησε, με μύρισε και μ'έπαιξε και με γαργάλησε και μού 'δωσε σημασία και στόχο, τον πήρε τ' αεράκι της νύχτας κι έμεινες πίσω εσύ, φτερωτέ εξτρασμώλ μουτζαχεντίν και με ξεσηκώνεις. Πού να ξέρω εγώ πώς γίνεται κανείς συγγραφέας ρε, σάμπως ξυπνάς ένα πρωί και αρχίζεις την αυτόματη γραφή σαν κάτι ακοθορίστου εθνικότητος μεσηλικόγριες (αγγλίδες, το ειωθός) που γίνονται πρωτοκάναλο διότι, λέει, μια μέρα τούς ψιθύριξε μια φωνή μια ακαταληψία, βάλαν το στυλό στο χαρτί κι άρχισε να γράφη με το χέρι τους κάτι προφητείες ένα ξέμπαρκο πνεύμα (τώρα που το σκέφτομαι, λες; Θα το κάνω κι εγώ: θα παραδώσω το λαρύγγι μου στη Κάλλας). Ή μήπως το επιλέγεις στις πανελλήνιες και δεν το πήρα χαμπάρι;

ΚΟΛΧΙΔΕΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΕΣ

ΚΟΛΧΙΔΕΣ ΚΑΙ ΙΘΑΚΕΣ

Μέρες τώρα λεω, θα γράψω κάτι στο blog. Δεν είναι κάτι στο νου, μόνο μια αίσθηση τριγυρνοβολάει τη σκέψη σαν σπουργίτης γύρω από μουριά. Είναι καιρός που δεν εκφράστηκα. Είναι καιρός που το γράψιμο φαίνεται στείρο και μυρίζει κενό. Πρόσφατο ταξίδι στο Παρίσι, γεμάτο εντυπώσεις. Ακρόαση, περίπατοι, μουσεία... κι όμως, η σκέψη ραθυμεί. Λες και προσηλώθηκε εμμονικά σαν κείνα τα σκυλιά τα κυνηγιάρικα που σηκώνουν τόνα πόδι και ευθειάζουν την ουρά δείχνοντας προς το θύμα. Pointer, θαρρώ, τα λένε. Μόνον που στην περίπτωσή μου το θύμα είμαι μάλλον εγώ. Σαν ποιά κεντρομόλος με τραβά με έλξη φωτοτροπισμού προς τη φλόγα; Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη; Τι είναι εμμονή; Τι είναι φως; Γιατί πληθαίνουν με τα χρόνια οι ερωτήσεις;

Παρίσι, λοιπόν, κι εγώ ανέτοιμος για μια ακρόαση στο Chatelet. Η φωνή σε άσχημη κατάσταση από κρύωμα. Δεν ακυρώνω όμως. Δεν ακυρώνονται αυτά. Τους τραγουδώ Amor tiranno. Πριν το έχω πει εξαιρετικά καλά, στην πρόβα. Μέσα στο θέατρο δεν ακούγομαι καλά. Με πιάνει πάλι αυτή η σκουριά της απραξίας τόσων μηνών, η ανεργία ανέρχεται στο λαρύγγι και δεν αφήνει να μιλήσει η, ήδη άρρωστη, φωνή. Κάνω το καλύτερο που μπορώ, τελειώνω και φεύγω. Ήμουν τελευταίος. Κατόπιν βόλτα ως το σπίτι με τα πόδια. Στη Βαστίλλη έχει απεργίες, διασχίζω το πλήθος που καρναβαλίζει ντυμένο με συνδικαλιστικά απεργιακά γιλέκα - πολιτισμένη χώρα η Γαλλία - και φτάνω σπίτι μεσω της οδού de la Roquette. Αρχίσουν οι διακοπές και οι βόλτες γι' άλλες τρεις μέρες. Το μυαλό μου εμένα στην Ελλάδα.

Εκεί υπάρχει ο γιος του Κενταύρου, εξίσου πολύξερος κι εξίσου πείσμων, γόνος των αργοναυτών των ταξιδιάρηδων. Και σκέφτομαι τώρα τα ταξίδια, αυτό στο Παρίσι, αυτά που γίνανε, αυτά που έρχονται, τα παλιά, τα μελλούμενα. Αν θα με φωτογράφιζα τον τελευταίο καιρό, θά 'βαζα τίτλο “Ο σκεπτικός”. Αργοναυτική εκστρατεία και Οδύσσεια. Δυο μεγάλα ταξίδια, τραγουδισμένα και αγκιστρωμένα στο πάνθεον της Ελλάδας. Ήρωες όλοι, αλλά τόσο διαφορετικοί οι σκοποί. Κολχίδες και Ιθάκες, επίθεση κι επιστροφή. Κανένα δεν θα υπήρχε δίχως το σκοπό. Κι αν ήταν πλούσια η Κολχίδα, κι η Ιθάκη πτωχική, ήταν αυτή η τελευταία που δε μας γέλασε, γιατί την ξέραμε από πριν. Χωρίς Ιθάκη και πατρίδα τι Οδύσσεια, χωρίς Κολχίδα και Χρυσόμαλλο, γιατί συμπληγάδες; Όλα έχουν το στόχο τους, μα είναι αυτός που καθορίζει το χρώμα του ταξιδιού. Αν πιότερο αξίζει το ταξίδι ή ο στόχος, ποιός θα μας το πει;