Wednesday, January 12, 2022

ΔΕΝ ΕΓΕΡΑΣΑΝ

Ὄποτε διάβαζα Καβάφη, ἦταν γιατὶ θἆχα βυθιστῆ σ' ἕνα πηχτὸ, ἐγκλειστικὸ προσωπικὸ σκοτάδι, εἴτε κάποια ψυχικὴ ἔρευνα θἆχε ἀποδώση πικροὺς καρποὺς ἢ κάποιο φιλικό – συντροφικὸ πρόσωπο θἆχε ἀρνηθῆ νὰ ὑπηρετήση τὴ φαντασιωσικὴ εἰκόνα ποὺ εἶχα γιὰ κεῖνο, βάφοντας τὴ διάθεσί μου μὲ φθινόπωρο καὶ προσθέτοντάς μου ψυχικὸν γῆρας. Ἐντούτοις, τὸν ἀναζητοῦσα τὸν ποιητή, γιατὶ μέσα ἀπό τὴ δική του ἐκλεπτυσμένη θλίψι, τὸ δικό του ἀνέφικτο τὸ τόσο ἐφικτὸ στὴ φαντασίωσι, ἀποκρυσταλλωνόταν ἡ δική μου ἀπογοήτευσις σὲ μιὰ ὀπτικὴ ἐπαφὴ μὲ τὸ ἐπέκεινα. Ἦταν δε γιὰ μένα τόσο αὐτονόητα τὰ γεγραμμένα του, σὰν νἆχαν βγῆ ἀπὸ δική μου πέννα, καὶ πῶς μποροῦσε κάποιος νὰ μὴν τὰ βλέπη ἔτσι, ἀναρωτιόμουν. Πῶς ἔζησε μὲς τὴν ποιότητά του, μὲς τοῦ μυαλοῦ τὲς κάμαρες, τῶν ἀρωμάτων τὲς κλίνες... Δὲν ἦταν ἀπογοητευμένος ὁ Καβάφης· φαίνεται νἄξερε πὼς τὸ βίωμα ἐντὸς ἰσοδυναμοῦσε – ἴσως καὶ νὰ ὑπερτεροῦσε – τοῦ πραγματικοῦ. Ἡ τόσο ἰδιαίτερη γλῶσσα του, ἀπλὴ κι ὡστόσο μεγαλοπρεπής σὰν ποὺ ταιριάζη σὲ ἀλεξανδρινόν, γλῶσσα ποὺ ποιητικῇ ἀδείᾳ μεταμορφώνη τὸ τετριμμένο, τὸ ἐσφαλμένο σὲ ὑψηλοτάτη εἰκονογραφικὴ τέχνη, ποὺ ὑπηρετῆ οὐσιωδῶς τὴν ἐλληνιστικὴ αἴσθησι τοῦ μέτρου, ποὺ ἀκτινοβολῆ λεπτότατες ἀποχρώσεις τῆς ἡδονῆς – ἀγαπημένη λέξις – καὶ τοῦ ἔρωτος, τὰ πάντα ἐστεμμένα μὲ καθαρτικὴ λύπη.

Σὰν σώματα ὡραῖα νεκρῶν, διάβασα μιὰ μέρα, κι ἦλθεν ἐμπρὸς μου, τ' ὀρκίζομαι, ἡ εἰκών του, τοῦ μαυσωλείου ποὺ εἶχα κλείσει τὶς δικές μου ἐπιθυμίες ποὺ δὲν ἐγέρασαν ποτὲ, μὲ ρόδα στὸ κεφάλι καὶ στὰ πόδια γιασεμιά, καὶ μύρισα τὰ λιβάνια κι ἄκουσα τις ψαλμωδιὲς καὶ στοχάστηκα - ἀπὸ τότε μέχρι τὰ σήμερα πόσες ἔτσι τελικὰ δὲν ἀξιώθηκαν τὸ φεγγερὸ πρωΐ, κι αἴφνης γέμισε τ' αὐτί μου ἀπὸ μιὰ ρὲ ἐλάσσονα κι ἔκατσα κι ἔγραψα τὸ πρώτο μου τραγούδι – τόλμησα - ποὺ ἀπὸ κεῖ ξετυλίγοντ' ὅλα, ἀπ' τὲς Ἐπιθυμίες ποὺ δὲν πρόκεται ποτὲ νὰ γεράσουν, θαρρῶ.

Ὁ Καβάφης εἶν' ἴσως ὁ μόνος ποιητὴς ποὺ μὲ κάνει νὰ βλέπω τὴ μουσική του. Ἐγὼ δὲν κάνω τίποτε ἄλλο ἀπ' τὸ νὰ ἀκολουθῶ τοὺς χαραγμένους στίχους του· ἐπιτυχῶς ἢ ὄχι, δὲν θὰ πῶ, δὲν εἶμ' ἐγὼ ἁρμόδιος. Γιατὶ, φρονῶ, ἡ μουσικὴ τοῦ Καβάφη κωδικοποιήθηκε μέσα τους μὲ τέχνη ἐκλεκτὴ κι ἀλοίμονο, τὸν κώδικα ἐκείνον ποὺ θὰ στὴ χαρίση, πολὺ ἐπώδυνο και σπάνιο εἶναι νὰ τὸν ἔχης.-

ΝΣ.2013

No comments: