Saturday, September 27, 2008

The Lady of Shalott - an inspiration


Αυτό το ποίημα με στοιχειώνει από τότε που το πρωτάκουσα, τραγουδισμένο από μια κέλτισσα αοιδό. Ο νους μου ταξιδεύει στον άνεμο και γυρνάει σαν την ανέμη της υφάντρας νεράιδας που, μπλεγμένη στην κατάρα της μονοτονίας, έσπασε τα στημόνια της και έπλευσε τραγουδώντας στο θάνατο για ένα "Tirra Lirra" που τη μάγεψε απ' τα χείλη του sir Lancelot.

On either side the river lie
Long fields of barley and of rye,
That clothe the wold and meet the sky;
And thro' the field the road run by
To many-towered Camelot;

And up and down the people go,
Gazing where the lilies blow
Round an island there below,
The Island of Shalott.

Willows whiten, aspens quiver,
Little breezes dusk and shiver
Thro' the wave that runs for ever
By the island in the river
Flowing down to Camelot.

Four grey walls, and four grey towers,
Overlook a space of flowers,
And the silent isle embowers
The Lady of Shalott.

Only reapers, reaping early,
In among the bearded barley
Hear a song that echoes cheerly
From the river winding clearly
Down to Tower'd Camelot;

And by the moon the reaper weary,
Piling sheaves in uplands airy,
Listening, whispers "Tis the Fairy
The Lady of Shalott."

There she weaves by night and day
A magic web with colours gay.
She has heard a whisper say,
A curse is on her if she stay
To look down to Camelot.

She knows not what the curse may be,
And so she weaveth steadily,
And little other care hath she,
The Lady of Shalott.

And moving through a mirror clear
That hangs before her all the year,
Shadows of the world appear.
There she sees the highway near
Winding down to Camelot;

And sometimes thro' the mirror blue
The Knights come riding two and two.
She hath no loyal knight and true,
The Lady of Shalott.

But in her web she still delights
To weave the mirror's magic sights,
For often thro' the silent nights
A funeral, with plumes and lights
And music, went to Camelot;

Or when the moon was overhead,
Came two young lovers lately wed.
"I am half sick of shadows," said
The Lady of Shalott.

A bow-shot from her bower-eaves,
He rode between the barley sheaves,
The sun came dazzling thro' the leaves,
And flamed upon the brazen greaves
Of bold Sir Lancelot.

A red-cross knight for ever kneel'd
To a lady in his shield,
That sparkled on the yellow field,
Beside remote Shalott.

His broad clear brow in sunlight glow'd;
On burnish'd hooves his war-horse trode;
From underneath his helmet flow'd
His coal-black curls as on he rode,
As he rode down to Camelot.

From the bank and from the river
He flashed into the crystal mirror,
"Tirra lirra" by the river
Sang Sir Lancelot.

She left the web, she left the loom,
She made three paces thro' the room,
She saw the water-lily bloom,
She saw the helmet and the plume,
She look'd down to Camelot.

Out flew the web and floated wide;
The mirror crack'd from side to side;
"The Curse is come upon me," cried
The Lady of Shalott.

In the stormy east-wind straining,
The pale yellow woods were waning,
The broad stream in his banks complaining.
Heavily the low sky raining
Over tower’d Camelot;

Down she came and found a boat
Beneath a willow left afloat,
And round about the prow she wrote
'The Lady of Shalott'

And down the river's dim expanse
Like some bold seer in a trance,
Seeing all his own mischance -
With a glassy countenance
did she look to Camelot.

And at the closing of the day
She loosed the chain, and down she lay;
The broad stream bore her far away,
The Lady of Shalott.

Heard a carold, mournful, holy,
Chanted loudly, chanted lowly,
Till her blood was frozen slowly,
And her eyes were darkened wholly,
Turn'd to tower'd Camelot.

For ere she reach'd upon the tide
The first house by the water-side,
Singing in her song she died,
The Lady of Shalott.

Under tower and balcony,
By garden-wall and gallery,
A gleaming shape she floated by,
Dead-pale between the houses nigh,
Silent into Camelot.

Out upon the wharfs they came,
Knight and burger, lord and dame,
And round the prow they read her name,
The Lady of Shalott.

Who is this? And what is here?
And in the lighted palace near
Died the sound of royal cheer;
And they crossed themselves for fear,
All the knights at Camelot;

But Lancelot mused a little space
He said, "She has a lovely face;
God in His mercy lend her grace,
The Lady of Shalott."

~ Alfred, Lord Tennyson ~

Tuesday, September 23, 2008

Το Φλοφλύμοιο και ο Σκλαβ - μέρος Ι


Κάποτε σε μια χώρα που όλα είχαν παράξενα ονόματα και οι άνθρωποι δεν ήσαν σαν κι εμάς, ζούσε ένα αγόρι νεαρό κι όμορφο σαν το χρυσάφι στον ήλιο, ο Σκλαβ, που αγαπούσε αγόρια. Σ' αυτή τη χώρα, το ν'αγαπιούνται δυο αγόρια μεταξύ τους το λέγανε "Φλοφλύμοιο". Μη με ρωτήσετε γιατί. Είπαμε, παράξενα ονόματα. Τι γελοίο όνομα, πραγματι! Οι άνθρωποι γελούσαν και μόνον με τη σκέψη, αλλά και με κρυφό τρόμο, μια και κανείς δεν ήξερε, ούτε μπορούσε να καταλάβει από πού έβγαινε η λέξη αυτή. Όσο δε για τα αγόρια που ερωτεύονταν αγόρια, αυτά αισθάνονταν τόση ντροπή και δεν τολμούσαν να ομολογήσουν την αγάπη τους, από φόβο μη τους πουν "Φλόφλυμους". Φαντάσου το ρεζιλίκι!

Έτσι, στη χώρα με τα παράξενα ονόματα, πολλά απ' τ' αγόρια αυτά εφεύρισκαν δεκάδες τρόπους να ξεφύγουν τη Φλοφλυμοιο-ντροπή, χωρίς βέβαια να πάψουν ν' αγαπιούνται. Βρίσκανε διάφορες άλλες λέξεις, λιγότερο ντροπιαστικές να περιγράψουν στους εαυτούς τους (και στους άλλους) τη σχέση τους. Νομίζανε ότι μ' αυτόν τον τρόπο άλλαζε κάτι, ότι, αν έπειθαν τον εαυτό τους ότι είναι κάτι άλλο απ' αυτό που είναι στ' αλήθεια, θα ήσαν ευτυχισμένοι. Λέγανε, λοιπόν, ότι ήσαν "Φλίφλοι", "Λιφαράκια" και "Λοκκητοί". Πολλά αγόρια σαν τον Σκλαβ ποτέ δεν είχαν αποδεχτεί μέσα τους πως τους άρεσε ν' αγαπάνε αγόρια - τι ντροπή - κι έτσι μεγάλωσαν στερημένα, καταπιέζοντας τη φύση τους και αργότερα παντρεύτηκαν μια γυναίκα, όπως οφείλει να κάνει κάθε αγόρι για να είναι σωστός άντρας. Έλα όμως που η καρδιά και το σώμα τους είχαν διαφορετική άποψη!

Ο Σκλαβ ήταν ακόμη νέος όταν βρέθηκε στο δρόμο του ένα τέτοιο αγόρι, ο Ντορ. Εγκλωβισμένος σε μια τόσο κοινότυπη κατάσταση, να είσαι φλόφλυμος και νάχεις παντρευτεί μια γυναίκα, ο Ντορ μαγεύτηκε από τον Σκλαβ. Ξύπνησαν μέσα του όλες οι καταπιεσμένες σκέψεις και οι κρυμμένοι πόθοι. Αλλά και ο Σκλαβ, καταπιεσμένος κι αυτός από έναν κόσμο που σε θεωρούσε κακό αν ήσουν φλόφλυμος, ένιωσε έλξη για τον Ντορ κι έτσι ένα δειλινό αγαπήθηκαν. Τώρα θα μου πείτε, κακό είναι; Οχι, δε θα ήταν κακό, αν ο Σκλαβ και ο Ντορ δεν έκρυβαν την αγάπη τους πίσω από άλλα ονόματα, όπως "Φλίφλοι", κι αν ο Ντορ δεν ήταν παντρεμένος... Διότι, το κακό δεν είναι να είσαι φλόφλυμος. Αυτό στο κάτω-κάτω δεν είναι επιλογή σου. Το κακό είναι να είσαι ψεύτης και απατεώνας. Κι ο Ντορ ήταν ένας τέτοιος. Μόνον που ο Σκλαβ δεν το ήξερε, γιατί ήταν αγνός. Πίστευε ότι μπορεί να λέει κανείς ότι είναι φλίφλος σου και ταυτόχρονα νά'ναι κι εραστής σου. Τι αφέλεια! (συν.)

Γράμμα σ' ένα νέο ποιητή.


Φταίει ο καιρός όταν εσύ δε θες να δεις τα σημάδια του; Όταν σου δείχνει καθαρά την επερχόμενη καταιγίδα κι εσύ κυκλοφορείς ανέμελος;

Ήλπιζα πως ένας άνθρωπος με τόση ευφυία και αντίληψη όπως εσύ, θα μπορούσε να κατανοήσει συμπεριφορές και μεθοδεύσεις. Τελικά, ίσως να τις κατανοείς περισσότερο απ' όσο παραδέχεσαι και απλώς αρνείσαι με μια παιδιάστικη μουλαρωμένη άρνηση ν' αφήσεις το βάζο με το γλυκό απ' τα χέρια - ασχέτως αν το γλυκό ήταν πάντα σάπιο και μουχλιασμένο - χωρίς να βλέπεις πόσα ρισκάρεις με τις εμμονές σου στα αδιέξοδα.

Πόσες φορές συγκρούστηκες μαζί μου υπερασπιζόμενος μια απάτη! Ξέρεις πόσο ΔΕΝ σε τιμάει αυτό; Είναι δυνατόν ακόμη να κρέμεσαι από τα λόγια ανθρώπων που σου δείξανε το λάθος για σωστό, την απάτη για μαγκιά, το ψέμμα για αλήθεια; Είναι δυνατόν να θέλεις ακόμη να να τους μιλάς, να τους συναντάς; Δεν συνειδητοποιείς επιτέλους το κακό που σου κάνανε, λύκοι αυτοί εν είδει προβάτου, χωρίς να θυσιάσουν τίποτε από την προσωπική τους καλοπέραση, άκρατοι εγωιστές και πλεονέκτες του χειρίστου είδους, που μετέρχονται κάθε μέσο προκειμένου να κρατήσουν φαύλους δεσμούς και να διαιωνίσουν απάτες; Κι εσύ αυτούς τους ανθρώπους τους επαινείς και τους αποκαλείς καλούς; Πόσο εξωφρενικό μπορεί να είναι αυτό! Τι λέει αυτό για τη δική σου ιδιοσυγκρασία; Οτι δεν ξεχνάς τους φίλους που δεν είναι φίλοι αλλά εραστές; Πού είναι η ελευθερία που πρεσβεύεις, όταν σε κρατούν δέσμιό τους γεμίζοντάς σε ενοχές; Το γεγονός ότι αυτή η συμπεριφορά σου μπαίνει σα μαχαίρι ανάμεσά μας, δε σ' ενοχλεί; Το ότι με ταράζεις σε ύψιστο βαθμό, χωρίς να σέβεσαι ουδαμώς το δικό μου συναίσθημα απλώς και μόνο για να συντηρήσεις ΤΙ; ΤΙ;

Σε τελική ανάλυση, μπορείς να κάνεις ό,τι θέλεις, ξέροντας όμως καλά πως οι συνέπειες είναι αθροιστικές και, μετά από ένα σημείο, ανεπιστρεπτί ολέθριες. Καλό θα ήταν να αναρωτηθείς αν αυτό είναι που θέλεις, διότι οι αντοχές μου στερεύουν με αυτό το θέμα. Στο λέω καθαρά, καθόλου απειλητικά. Ξέρω το μέσα μου και βλέπω την επίδραση που έχει αυτή η κατάσταση στην ψυχή μου. Ξέροντας τη δική σου ποιότητα και μη μπορώντας να κατανοήσω επ' ουδενί πώς επιβραβεύεις την ανηθικότητα, μου προκαλεί απλώς εμετό.

Επιτέλους, θα αφήσεις το βάζο με το βρωμερό γλυκό, ή θα χάσεις πολύ περισσότερα και θα μείνεις με τη σαπίλα και τη μούχλα να πάθεις δηλητηρίαση;

Tuesday, September 16, 2008

Jazz επομένη βροχής


Στο μονοπάτι αυτό που ζεις, φορές κοιτάς εμπρός, φορές τα πίσω. Σαν τα καβαφικά κεριά. Πλήθος εκατέρωθεν κι εσύ κάποτε διακρίνεις ένα χέρι να σου γνέφει από τα μπρος σου - αυτά που είναι παρελθόν για το χέρι αυτό - και άλλοτε άλλο χέρι να σου γνέφει από τα πίσω - όσα είναι μέλλον για το άλλο χέρι. Τι διαλέγεις τότε; Να τραβηχτείς ή να ελκύσεις; Ή μήπως είσαι από αυτούς που μπαίνουν απλώς στη διελκυστίδα ενός σκοινιού που ποτέ δεν τράβηξαν;

Σκέψεις της χτεσινής συναυλίας τζαζ, όπου υπήρχαν πολλά χέρια από τα πίσω, από αυτά που έπονται. Και πολλά καβαφικά κεριά, αναμμένα. Θάλασσα πλατειά από χέρια, σ' αγαπώ γιατί μου μοιάζεις, αλλά και πάλι όχι...

Thursday, September 11, 2008

Περί ελευθερίας διάλογος μεταξύ εφήβων.


Α. - Ελευθερία σημαίνει, κάνω ό,τι θέλω. Ακολουθώ κάθε παρόρμηση που μπορεί να κατεβάσει η φαντασία μου, ανοίγω απέραντα όρια στον ορίζοντα της πράξης μου και δεν υπολογίζω κανέναν. Στην ανοιχτωσιά αυτή χρησιμοποιώ όλα τα μέσα (ακόμη και ανθρώπους) για να πετύχω το οποιοδήποτε ποθούμενο, κατασκευάζω εικόνες και ονόματα για την πραγματικότητα, εφόσον αυτή δε με βολεύει, γκρεμίζω τους φράχτες που οριοθετούν έννοιες και καταστάσεις και δεν περιορίζομαι από τίποτε απολύτως. Σέβομαι τα αλλότρια, αλλά μόνον εφόσον δεν μου κοστίζει.

Β. - Ελευθερία σημαίνει, επιλέγω και ευθύνομαι. Απαλλάσσομαι από τη δυναστεία της κάθε γελοίας και απερίσκεπτης παρόρμησης που μου έρχεται στο κεφάλι, υποβάλλοντάς την σε κριτικό έλεγχο και δρω με σεβασμό απέναντι στα όρια των άλλων, ακόμη κι αν αυτό μου κοστίζει. Αναγνωρίζω τη χρησιμότητά των ορίων στην αποσαφήνιση του χάους. Αποδέχομαι την πραγματικότητα και εντάσσω τον εαυτό μου σύμμαχό της, διότι η αλήθεια της είναι μοναδική και ακλόνητη. Θαρραλέα αναλαμβάνω επιλογές με αυτά τα κριτήρια και αποδέχομαι και όλες τις ευθύνες που μου αναλογούν.

Α.- Αυτά είναι κολλήματα και παρωχημένες ιδέες. Πραγματική ελευθερία είναι να είσαι αδέσμευτος, να μεταχειρίζεσαι τη ζωή όπως σε βολεύει, να μην αφήνεις κανέναν να σε εξουσιάζει, να μην είσαι έρμαιο των συναισθημάτων σου, να μη δένεσαι με τους ανθρώπους, να είσαι μόνος. Ανεξάρτητος.
Β.- Πάψε τότε να αναπνέεις.

Α.- Τι λες;
Β.- Πάψε να αναπνέεις. Δεν είσαι εξαρτημένος από τον αέρα; Ε, σπάσε την εξάρτηση, λοιπόν!

Α.- Αυτό δεν είναι εξάρτηση. Αυτό είναι ανάγκη βιολογική.
Β.- Σωστά. Τα κύτταρά σου χρειάζονται οξυγόνο για να λειτουργήσουν και σου το ζητάνε. Δε σε δεσμεύουν να ανασάνεις; Ας βρούν ένα τρόπο να ανασαίνουν μόνα τους.

Α.- Τι βλακείες! Τα κύτταρά μου είμαι εγώ!
Β.- Χαίρομαι που το καταλαβαίνεις. Είσαι, λοιπόν, μια μάζα κυττάρων και μόνον; ας υποθέσουμε ότι έτσι είναι. Δες ένα κύτταρο. Ζει μέσα σε ένα πλήθος ομοίων κυττάρων και στενά δεμένο με αυτά. Είναι όμως σαφώς περιορισμένο από τη μεμβράνη του, η οποία τού δίνει σχήμα και επιτρέπει την επικοινωνία με τα άλλα κύτταρα και το αίμα. Υπάρχει μια πολύ διακριτή αίσθηση στη μεμβράνη του που φιλτράρει με μοναδικό τρόπο τις ουσίες. Όλα τα κύτταρα λειτουργούν έτσι. Στο εσωτεικό τους, τα πράγματα είναι σαφέστατα. Υπάρχουν συγκεκριμένα σωματίδια που καταμερίζουν τις εργασίες και συντονίζονται όλα για να πετύχουν το θαύμα της ζωής. Τα κύτταρά σου, επομένως εσύ, ζουν γιατί εργάζονται με σαφήνεια και ΣΥΝεργάζονται με σαφήνεια. Μπορεί κανείς να πει ότι ένα κύτταρο είναι ελεύθερο να κάνει ό,τι γουστάρει;

Α.- Οχι, διότι ακολουθεί μια προδιαγεγραμμένη λειτουργία, αλλιώς θα πεθάνει.
Β.- Ακριβώς. Επομένως, αν εσύ είσαι μόνον κύτταρα, ακολουθείς κι εσύ μια προδιαγεγραμμένη λειτουργία που επιφέρει βιολογικές ανάγκες, αλλιώς θα πεθάνεις. Έτσι δεν είναι;

Α.- Έτσι.
Β.- Σε αυτό, λοιπόν, το επίπεδο, τι είναι αυτό που σε κάνει να μιλάς για ελευθερία; Σίγουρα πάντως, όχι τα κύτταρά σου...

Α.- Ε, όχι, υπάρχουν κι άλλα πράγματα στον άνθρωπο περα από τα κύτταρα.
Β.- Ευτυχώς που το παραδέχεσαι. Αρα, πέρα από τις βιολογικές ανάγκες, υπάρχουν κι άλλες, ηθικές, συναισθηματικές, κοινωνικές... τις οποίες έχουμε όλοι, είτε το θέλουμε είτε όχι. Από κάποιες τέτοιες ανάγκες, λοιπόν, είμαστε "εξαρτημένοι", αν μπορεί να το πει κανείς εξάρτηση αυτό, ωστε να ζήσουμε σε ένα επίπεδο ανώτερο του βιολογικού.

Α.- Εντάξει...
Β.- Η φωτιά καίει;

Α.- Τι ερώτηση είναι αυτή; Φυσικά καίει.
Β.- Βάλε το χέρι σου μέσα της.

Α.- Παλάβωσες; θα πάθω έγκαυμα.
Β.- Και τι έγινε; Θα αφήσεις τη φωτια να σ' εμποδίσει να βάλεις το χέρι σου μέσα της; Θα την αφήσεις να σε δεσμεύσει;

Α.- Βλακείες. Λες βλακείες. Υπάρχει κανένας λόγος να το κάνω αυτό; Οχι!
Β.-Αν όμως μέσα στη φωτιά έβλεπες να καίγεται η μάνα σου, τι θα έκανες; Δε θα έμπαινες να τη σώσεις, ενώ ξέρεις ότι μπορεί να καείς; Γιατί θα το έκανες αυτό;

Α.- Ε, άλλο αυτό, τότε θα ήταν με συγκεκριμένο σκοπό.
Β.- Ακριβώς! Το ίδιο γεγονός αλλάζει νόημα σύμφωνα με το κίνητρο. Στη δεύτερη περίπτωση δεσμεύτηκες από την αγάπη σου για τη μάνα σου, η οποία ταυτόχρονα σε αποδέσμευσε από το φόβο της φωτιάς, έτσι δεν είναι;

Α.- Υποθέτω... δεν ξέρω τι θα έκανα.
Β.- Μπορείς, βλέποντας τη μάνα σου να καίγεται, να σκεφτείς "δεν είναι αλήθεια, στην πραγματικότητα η φωτιά δεν καίει, είναι δροσερή, απορώ γιατί ουρλιάζει η μάνα μου..."; Ακόμη κι αν το σκεφτείς αυτό, πιστεύεις ότι έχεις τη θαυματουργική δύναμη να κάνεις τη φωτιά δροσερή μόνον με τη σκέψη;

Α.- Οχι βέβαια.
Β.- Βλέπεις, λοιπόν, ότι κάτι που σε ορίζει από τη μια σε ελευθερώνει από την άλλη. Μπορεί εσύ να βλέπεις τη δέσμευση της αγάπης ως περιορισμό. Ας άφηνες, όμως, τη μάνα σου να καεί κι ας μη δεσμευόσουν από την αγάπη. Θεωρείς ότι κατόπιν θα ήσουν ελεύθερος, ή μήπως θα σε τυραννούσαν αιώνια οι ενοχές; Οι ενοχές είναι φρικτή και αποτρόπαιη δέσμευση της ψυχής και είναι ίσως η μόνη δέσμευση που δεν προσφέρει ΤΙΠΟΤΕ σε αντάλλαγμα. Ο μόνος τρόπος να απαλλαγείς απο αυτές είναι η συγγνώμη, όταν αυτή είναι εφικτή. Πολλές φορές δεν είμαστε τόσο τυχεροί ώστε να μπορούμε να ζητήσουμε συγγνώμη και να προχωρήσουμε... αν άφηνες τη μάνα σου να καεί, δε θα μπορούσες ποτέ να ησυχάσεις, ούτε να ζητήσεις συγγνώμη. Η ενοχή θα σε κρατάει για πάντα δεμένο στο παρελθόν και θα σου στερεί το τώρα.

Α.- Μάλλον.
Β.- Ποιά, λοιπόν, είναι η ελευθερία του "κάνω ό,τι θέλω", όταν αυτή σε φέρνει σε σύγκρουση με τους άλλους και σε κάνει σκλάβο της κάθε ανεξέλεγκτης παρόρμησής σου και σκέψης σου, όταν αρνείσαι να παραβείς τους φόβους σου και οχυρώνεσαι υπερασπίζοντας ένα ΕΓΩ, το οποίο δεν υπάρχει, εαν δεν ΣΥΝυπάρχει; Τι νόημα έχει να υπάρχεις αν δεν υπάρχει κανείς να του το προσφέρεις; Υπάρχεις μόνο για σένα, λες και εσύ κι εσύ είστε δυο διαφορετικά πρόσωπα; Όταν είσαι υποχείριο των ενοχών σου, όταν η ανάγκη σου να προβληθείς μέσα από λόγια αντί από έργα σε καταναγκάζει σε μια υπερπροσπάθεια που κανένας, ούτε εσύ ο ίδιος κατά βάθος, δεν εκτιμά και σου προσφέρει μόνον κούραση; Όταν, για να ξεφύγεις μια αλήθεια που δε σου αρέσει, κατασκευάζεις όμορφες εικονικές πραγματικότητες, με κόστος την ψυχική σου ισορροπία; Όταν στερεί από το συναίσθημά σου την ικανότητα να γίνεται πράξη και βίωμα πέρα από λόγια και το εγκλωβίζει μέσα σε μια αρνητική νεύρωση, αποστασιοποιώντας σε από τα κύρια χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ψυχής, που είναι η συναίσθηση και του νου, που είναι η αυτοκυριαρχία;

Α.- Δε μου αρέσουν αυτά που λες. Δεν είναι έτσι. Δεν κάνω τίποτε από αυτά. Απλά θέλω να ζήσω τη ζωή μου και να περνώ καλά, χωρίς εντάσεις, χωρίς πολλή σκέψη, χωρίς να υπεραναλύω το καθετί, να τα έχω καλά με όλους, να είμαι αδέσμευτος, ανεξάρτητος, να μη δίνω λογαριασμό σε κανέναν.
Β.- Πολύ καλά, είσαι ελεύθερος να το κάνεις, είσαι ελεύθερος να επιλέξεις ακόμη και την ανελευθερία. Λογαριασμό όμως δίνεις ούτως ή άλλως στον εαυτό σου, και αυτό δε μπορείς να το αποφύγεις με κανέναν τρόπο. Γιατί μέσα σου πάντα ξέρεις. Πες μου όμως, είσαι σε γαλήνη μέσα σου, ή έχεις άγχος;

Α.- Είμαι χαρούμενος, όταν δε μου σπας τα νεύρα.
Β.- Σε ρώτησα αν έχεις γαλήνη, όχι αν είσαι χαρούμενος...

Α.- Προσπαθώ να είμαι.
Β.- Κι από άγχος;

Α.- Αρκετό.
Β.- Η διαφορά είναι ότι, αν έχεις γαλήνη μέσα σου, αυτή τη γαλήνη που προέρχεται από την αποδοχή του εαυτού μας, όποιος και αν είναι αυτός, από την αποδοχή των ατελειών μας αλλά κυρίως από την αποδοχή ότι μπορούμε να γινόμαστε καλύτεροι όσο πιο κοντά ερχόμαστε στην αλήθεια, τότε δεν χρειάζεται να ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΣ να είσαι χαρούμενος, διότι τότε η χαρά είναι κατάσταση κι όχι επιβολή. Αν προσπαθείς να είσαι χαρούμενος, κάτι δεν πάει καλά. Η διάσταση με την αλήθεια που όλοι γνωρίζουμε για τον εαυτό μας είναι αυτό που μας προκαλεί το άγχος. Διάσταση, ένταση, τριβή...άγχος. Σίγουρα υπάρχουν αιτίες και δικαιολογητικά για όλ'αυτά, αλλά μέχρι ένα σημείο.

Α.- Και εσύ τώρα γιατί ασχολείσαι με μένα και κάθεσαι και μου τα αραδειάζεις όλα αυτά;
Β.- Για δυο λόγους: πρώτον, για να τ' ακούω και να τα συνειδητοποιώ κι εγώ, μια και είναι πράγματα που αφορούν όλους τους ανθρώπους, λίγο ή πολύ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο καθένας απο μάς χάνει το χρώμα του ή την ατομικότητά του επειδή εντάσσεται κι αυτός σε όσα αφορούν το ανθρώπινο γένος...

Α.- Κι ο δεύτερος λόγος...;
Β.- Γιατί σ' αγαπάω. Αλλά αυτό θα το συζητήσουμε άλλοτε.

Friday, May 30, 2008

[...ήδη θα το καλάλαβες...]


Μέρες τώρα λεω, θα γράψω κάτι στο blog. Δεν είναι κάτι στο νου, μόνο μια αίσθηση τριγυρνοβολάει τη σκέψη σαν σπουργίτης γύρω από μουριά. Είναι καιρός που δεν εκφράστηκα. Είναι καιρός που το γράψιμο φαίνεται στείρο και μυρίζει κενό. Πρόσφατο ταξίδι στο Παρίσι, γεμάτο εντυπώσεις. Ακρόαση, περίπατοι, μουσεία... κι όμως, η σκέψη ραθυμεί. Λες και προσηλώθηκε εμμονικά σαν κείνα τα σκυλιά τα κυνηγιάρικα που σηκώνουν τόνα πόδι και ευθειάζουν την ουρά δείχνοντας προς το θύμα. Pointer, θαρρώ, τα λένε. Μόνον που στην περίπτωσή μου το θύμα είμαι μάλλον εγώ. Σαν ποιά κεντρομόλος με τραβά με έλξη φωτοτροπισμού προς τη φλόγα; Τι είναι αυτό που το λένε αγάπη; Τι είναι εμμονή; Τι είναι φως;

Παρίσι, λοιπόν, κι εγώ (π)ανέτοιμος για μια ακρόαση στο Chatelet. Η φωνή σε άσχημη κατάσταση από κρύωμα. Δεν ακυρώνω όμως. Δεν ακυρώνονται αυτά. Τους τραγουδώ Amor tiranno. Πριν το έχω πει εξαιρετικά καλά, στην πρόβα. Μέσα στο θέατρο δεν ακούγομαι καλά. Με πιάνει πάλι αυτή η σκουριά της απραξίας τόσων μηνών, η ανεργία ανέρχεται στο λαρύγγι και δεν αφήνει να μιλήσει η ήδη άρρωστη φωνή. Κάνω το καλύτερο που μπορώ, τελειώνω και φεύγω. Ήμουν τελευταίος. Κατόπιν βόλτα ως το σπίτι με τα πόδια. Στη Βαστίλλη έχει απεργίες, διασχίζω το πλήθος που καρναβαλίζει ντυμένο με συνδικαλιστικά απεργιακά γιλέκα - πολιτισμένη χώρα η Γαλλία - και φτάνω σπίτι μεσω της οδού de la Roquette. Αρχίσουν οι διακοπές και οι βόλτες γι' άλλες τρεις μέρες. Το μυαλό μου εμένα στην Ελλάδα.

Εκεί υπάρχει ο γιος του Κενταύρου, εξίσου πολύξερος κι εξίσου πείσμων, γόνος των αργοναυτών των ταξιδιάρηδων. Και σκέφτομαι τώρα τα ταξίδια, αυτό στο Παρίσι, αυτά που γίνανε, αυτά που έρχονται, τα παλιά, τα μελλούμενα. Αν θα με φωτογράφιζα τον τελευταίο καιρό, θά 'βαζα τίτλο “Ο σκεπτικός”. Αργοναυτική εκστρατεία και Οδύσσεια. Δυο μεγάλα ταξίδια, τραγουδισμένα και αγκιστρωμένα στο πάνθεον της Ελλάδας. Ήρωες όλοι, αλλά τόσο διαφορετικοί οι σκοποί. Κολχίδες και Ιθάκες, επίθεση κι επιστροφή. Κανένα δεν θα υπήρχε δίχως το σκοπό. Κι αν ήταν πλούσια η Κολχίδα, κι η Ιθάκη πτωχική, ήταν αυτή η τελευταία που δε μας γέλασε, γιατί την ξέραμε από πριν. Χωρίς Ιθάκη και πατρίδα τι οδύσσεια, χωρίς Κολχίδα και Χρυσόμαλλο, γιατί συμπληγάδες; Όλα έχουν το στόχο τους, μα είναι αυτός που καθορίζει το χρώμα του ταξιδιού. Αν πιότερο αξίζει το ταξίδι ή ο στόχος, ποιός θα μας το πει;

Αφυπνού, Περσεφόνη.






Ακρωτήρι Ταίναρο, όπου οι ψυχές αφήνουν το βήμα και βουλιάζουν στα μαύρα βράχια πού 'ναι τα χείλη του Πλούτωνα, να τις καταπίνει ανεπιστρεπτί. Λίγο πριν η στεριά γίνει θάλασσα, ο ναός του Ποσειδώνος, που η Περσεφόνη τον νέμεται και γεννάει έλεος από το δάκρυ των ζωντανών και από τα τάματα πλέκει ευμενίδες προσφορές στον κύρη της. Εκεί, στο δάχτυλο της γης που πλέει στα νηστικά νερά, στέκει στο νύχι απάνω ο φάρος, στο τέλος απ' το μονοπάτι της στεριάς και ορίζει μονοπάτι της θάλασσας και των χαμένων ψυχών. Αενάως ο ήλιος βουλιάζει κι εκτοξεύεται και το φάος του ρουφάει ο φάρος τη μέρα κι εκπέμπει ράβδους από μάτια, μεσούσης της νυκτός. Πάνω στο ερείπιο ζει και στροβιλίζεται μόνον το φάος, κοιμάται ο άνεμος και εκείνο κρέμεται στο μεταίχμιο γης, θάλασσας, ουρανού και Αδη. Εκεί σε μάλωσα, σε απώθησα και σε έτσουξα, εκεί με χτύπησες πάνω στην πληγή, όπως κάνεις πάντα από αδυναμία και φόβο... Μα δεν μπορώ παρά να είμαι ο φάρος σου και το ξέρεις. Είναι, ωστόσο, στο χέρι σου να δεις από τι σε διώχνει ο φάρος, από τι θέλει να σε φυλάξει... Μετά βεβαιότητος όχι από τον εαυτό του.

Σ'αυτόν τον Άδη που ζούμε, η αγάπη που ανάβει το φάος του φάρου, που στέργει, που φυλάγει, που ορίζει, που αληθολογεί, πού 'ναι αναμφισβήτητη σαν την ίδια την ύπαρξη, πληρώνεται με επιταγές απομάκρυνσης. Οι φάροι πάντα στέκαν μόνοι. Το ίδιο και η αλήθεια.

Friday, March 21, 2008

Γέροι, κορέλες, φράγκοι και άλογα.




Στη Σκύρο φτάσαμε βράδυ. Καθώς περίμενα να ξεμπαρκάρω στη γραμμή των αυτοκινήτων στην κοιλιά του πλοίου, ένα τσούρμο Γέρων όρμησε με εκκωφαντική χλαπαταγή μέσα στο βαπόρι υποδεχόμενοι τους επισκέπτες, σείοντας τις εκατοντάδες ορειχάλκινες κουδούνες που ήσαν ζωσμένοι. Όσοι έχουν βρεθεί στο νησί τις μέρες αυτές ξέρουν το έθιμο. Θόρυβος παντού, τόσος που λες μετά από λίγο πως δεν υπάρχει άλλος ήχος στη φύση, γίνεται χαλί ο κρότος και νήμα γερό που σου τρυπάει τ'αυτιά και κρεμάει το κεφάλι σου να αιωρείται απ'τον αιθέρα, μη πατώντας, λες, στη γη. Παλινδρομούν τη μέση ρυθμικά και οι κουδούνες λαλούν, καθώς οι κορέλες τους προκαλούν με τα λευκά μαντήλια τους σε εκδηλώσεις διονυσιακές. Εντυπωσιακό στην αρχή, κουραστικό μετά από λίγο, όταν το γλέντι συνεχίζεται στα στενά της Χώρας.

Η Σκύρος είναι ριγμένη καταμεσίς στο βόρειο Αιγαίο και ισορροπεί στη διελκυστίδα των ρυθμών, των ηθών και του ανήκειν. Μόνη στο χάρτη, μόνη και στους τρόπους, αναζητά ακόμη κι αυτή η αναζήτηση είναι ο χαρακτήρας της. Μισή Κυκλάδα, αλλά όχι ολόκληρη, μισή Σποράδα αλλά και πάλι όχι, δυο βουνά εκατέρωθεν, θάλασσες μεν και δε, και τ'άγρια αλογάκια της σχόλιο στην ιδιαιτερότητα. Δεν έχει ντόπιους χορούς, είπανε. Έχει όμως πολλή Ελλάδα και γνήσιους Έλληνες. Τη ζήσαμε τρεις μέρες, δύο εμείς, και τη ζωγραφίσαμε μες τις φωτογραφίες. Είδαμε τη θαμμένη ποίηση, το ορεινό λιβάδι που ποτίζει τ'άλογα, την αμμουδιά που γράψαμε τέσσερα γράμματα μα σβήστηκε η γραφή από δάκρυα, τα πήλινα ψάρια και τη μοναξιά πούχει το πρωινό ξύπνημα σαν είσαι άγαλμα σε ψηλή πλατεία. Αν είσαι από μέταλλο ή πέτρα, δεν τη νιώθεις. Έλα όμως που εμείς γινήκαμε από σάρκα και συναίσθημα φωτιά, σαν τον ήλιο που δύει πίσω από το βράχο της Χώρας και βάφει πυρά τ'άσπρα κυκλαδόσπιτά της. Η νύχτα πέφτει ρυθμικά μετρώντας τις πέτρες στο καλντερίμι με το χτύπημα του σφυριού του τσαγκάρη που φτιάχνει τροχάδια, παραδοσιακά υποδήματα από δέρμα. Ανεβαίνει από την μικρή κοιλάδα στη ρίζα του βράχου και τον τυλίγει σα μαύρο μετάξι πέπλο, φίμωτρο στις φωνές της μέρας που τελευταίο της οχυρό το μοναστήρι στην κορφή. Εκεί κλείνεται το φως και μένει ζωντανό σ'ένα καντήλι όσο βαστάει το σκότος και μετά γλιστρά απ' τη χαραμάδα της καστρόπορτας κι αγγίζει τον ορίζοντα στην ανατολή. Και σηκώνεται το σκοτεινό πέπλο και κρύβεται κάτω απ'τα πεύκα στο βόρειο βουνό, κρύβεται στα πάμπολλα ξωκλήσια που μένουν κλειστά, κρύβεται στα χαλάσματα και κάτω απ' τα κατάλευκα βότσαλα του γιαλού.

Εσύ ήσουν φως και σκοτάδι. Δεν ξέρεις ακόμη, δε νιώθεις. Το βρήκες αυτό που ζητούσες να βρεις, μα δεν ξέρεις ότι το ζητούσες. Ένα αλογάκι έφαγε απ' τα χέρια μας, η άγρια αδάμαστη φύση τίμησε την παρουσία μας. Στο δρόμο, μετά τον τάφο η ζωή. Μην τη διώχνες καταβρέχοντάς την με μπουκάλια δάκρυα.

Thursday, February 28, 2008

Ο ήλιος του απογεύματος

Σ'αγαπάω γιατί υπάρχεις. Γιατί υπάρχω. Γιατί το ξέραμε, γιατί το θέλαμε κι ας λέγαμε πως όχι. Γιατί κοιτάξαμε τον ίδιο ήλιο του απογεύματος, γιατί αγγίξαμε τη μέθη της θάλασσας, γιατί ενωθήκαμε στην αγκαλιά μιας νύχτας από γιασεμί, γιατί στη βρύση με πιτσίλισες νερό κι εγώ φιλιά κατόπιν, γιατί τα χέρια μας ταιριάξανε το ένα μέσα στ' άλλο, γιατί τα χείλη μας υφαίνουν κείνους τους ιστούς που μάς κρατούν μαζί ακόμη κι όταν χώρια, γιατί είμαι η ζέστη σου κι είσαι η δροσιά μου. Σ' αγαπώ γιατί σε βλέπω, γιατί σε μυρίζω, γιατί σ' ακούω, γιατί σε γεύομαι, γιατί σ' αγγίζω. Όλα. Όχι λιγότερο απ' αυτό. Σε ζορίζω, με τρελλαίνεις, με διώχνεις, σε στριμώχνω, σε μαλώνω, με πειράζεις, μου δίνεσαι, σε παίρνω, σου δίνω, με δέχεσαι. Χρυσάφι κυλάει στο νερό την ώρα του μαζί, λαμπρό αυτό κι εμείς φιγούρες σκοτεινές που απολαμβάνουν. Είμαι το μωβ στο ζουμπούλι και το δεντρολίβανο του παραθύρου σου, εκείνο που βλέπεις κάθε που ξυπνάς και που σε βλέπει όσο εσύ κοιμάσαι, που άντεξα στο χειμώνα και χαίρομαι όταν βλέπω την άνοιξη στο πρόσωπό σου, που είναι το πιο όμορφό της σπίτι. Γλυκιά τυράννια σαν το μέλι ο έρωτας, τσίμπημα ο πόθος και κεντρίζει την έκσταση. Φάγε απ' το μέλι που σου δίνω, δος μου το μέλι σου να πιώ. Στο έβδομο φεγγάρι χύνουμε το ασήμι όχι με την τύχη, αλλά με την αγάπη πια και με τη θέληση. Σ.Α.Γ.Υ., για σένα που το ξέρεις.

Tuesday, February 26, 2008

Maria D. Lafitte - Καλό ταξίδι, ψυχή.





Η Maria Dolors πέταξε στις 15 του μήνα Φλεβάρη. Το περασμένο καλοκαίρι περάσαμε μέρες τραγουδιού στον Άγιο Λαυρέντη, μόλις έξι μήνες πριν. Συναυλία της στις 23.08, μέσα στα πυκνά φυλλώματα, απόκοσμη, μυστηριακή, αλλόκοτη, αλλοτινή κι εγώ κρεμασμένος από τα κλαδιά, να την ακούω. Στα 58 της χρόνια ξεκίνησε για αιθέριους τόπους, με την παιδιάστικη φωνή που ερχόταν απ' το παρελθόν και το ενσωμάτωνε με τόση μαεστρία στο άτυπο παρόν μας. Ένα παρελθόν που μιλούσε γι΄αξίες, γι΄ αγάπη, για έρωτα, δόσιμο, έκσταση συναισθήματος και χαρά μέσα στην απλότητα της ζωής.

Εκείνη αγαπούσε το νερό, μιλούσε κι αγκάλιαζε τα δέντρα, μάθαινε να τραγουδάει ηπειρώτικα πολυφωνικά τραγούδια και φορούσε πάντα το χαμόγελο. Κάναμε παρέα οι δυο μας. Καταλαβαίναμε. Ήταν απο κείνους τους ανθρώπους που μιλούν και με τη σιωπή τους, που οι καρδιές τους ακτινοβολούν χρώμα και στις πλάτες κουβαλούν το βάρος του προτύπου, μια από τις τελευταίες τροβαδούρους ανόσιων καιρών που σφάζουν την τέχνη με γιαταγάνι το χρήμα, μια αγνή Άνθρωπος διαποτισμένη από Αγάπη. Ο Θεός την πήρε, την έκαμε φλόγα κάνοντας στάχτη ό,τι φθαρτό είχε πάνω της και η κηδεία της γιορτή για τους γνωστούς και φίλους, όπως το ήθελε εκείνη. Τελευταία φορά που την είδα, μού έδωσε ένα δίσκο της γεμάτο μουσικές των τροβαδούρων. Τον ακούω συχνά. Τρώγαμε μαζί, τα χέρια της κρατούσαν το ποτήρι το νερό και το ευλογούσαν, αγκάλιαζαν τον πλάτανο εκεί στην πλατεία και του'λεγαν 'ευχαριστώ' για τη σκιά, για τη δροσιά και για τη συγκυρία. Κι αυτό το απόσπερο της 15ης του Φλεβάρη, ντύθηκε στα πράσινα η ψυχή της και σβέλτα, αθόρυβα - κι ας ήτανε λευκόκωμη, είναι που δεν άσπρισε ποτέ η καρδιά της - πέταξε πίσω από τον άγγελο, όπως φεύγουνε πάντα οι τροβαδούροι, οι ουκ έχοντες πού την κεφαλήν κλίναι, για να αλαλάζει με τους αγαπημένους της ψηλά εκεί, να υμνεί την αγάπη στην Αγάπη.

Θα μας λείψεις για πάντα, Μαρία Ντολόρς.

Friday, February 22, 2008

Σύνθεση από φεγγάρι, σύννεφο και αντέννες


Μακρόσυρτη απουσία από τις καταγραφές, μια και η ζωή πηγάζει έντονη τον τελευταίο καίρο από τα βράχια του έρωτα, θέτοντας σε κίνηση υλικά και ιδεατά γρανάζια. Οι αντέννες μου ανοιχτές, συνέλαβαν το σήμα της έλξης και συντονίστηκαν στο ατέρμονο γαλάζιο, που όμως εγκολπώνει εξίσου στοργικά τη σελήνη και τα σύννεφα. Τα αεικίνητα πινέλα του χρόνου βάφουν στα μάτια μας εικόνες μέσα από το απαρέγκλιτα σταθερό και συνάμα αείζωο motus perpetuum εκείνου που, φαινόμενος ακίνητος, ξεγελάει τους πρωταθλητές της ζωής στο νήμα του τερματισμού. Έκτο φεγγάρι πλησιάζει, έκτο από τότε του Αυγούστου, όταν στην ίδια φάση του ξόρκισε δαίμονες της μόνωσης κι έφεξε δαίμονες της μοναξιάς, πάνω σε πέτρες αγκαλιασμένου από γαία γιαλού. Μες την καρδιά κρατήθηκε η θέρμη εκείνης της βραδιάς, κι αν τώρα σύννεφα χιονιού εφίπτανται εκτός κι εντός, πάντα ελπίζω πως ο ήλιος και η αλήθεια θα νικήσουν. Πάντα η σελήνη της δωδέκατης ημέρας ας ανατέλλει στη γωνία όταν τα χείλη εκστομίζουνε πληγές, όταν τα μάτια μας ξεχνούν πως αγαπιούνται κι επιτρέπουν σε αλλότρια σύννεφα ομίχλες. Σ.Α.Γ.Υ., για εκείνον που κατάλαβε.