Α. - Ελευθερία σημαίνει, κάνω ό,τι θέλω. Ακολουθώ κάθε παρόρμηση που μπορεί να κατεβάσει η φαντασία μου, ανοίγω απέραντα όρια στον ορίζοντα της πράξης μου και δεν υπολογίζω κανέναν. Στην ανοιχτωσιά αυτή χρησιμοποιώ όλα τα μέσα (ακόμη και ανθρώπους) για να πετύχω το οποιοδήποτε ποθούμενο, κατασκευάζω εικόνες και ονόματα για την πραγματικότητα, εφόσον αυτή δε με βολεύει, γκρεμίζω τους φράχτες που οριοθετούν έννοιες και καταστάσεις και δεν περιορίζομαι από τίποτε απολύτως. Σέβομαι τα αλλότρια, αλλά μόνον εφόσον δεν μου κοστίζει.
Β. - Ελευθερία σημαίνει, επιλέγω και ευθύνομαι. Απαλλάσσομαι από τη δυναστεία της κάθε γελοίας και απερίσκεπτης παρόρμησης που μου έρχεται στο κεφάλι, υποβάλλοντάς την σε κριτικό έλεγχο και δρω με σεβασμό απέναντι στα όρια των άλλων, ακόμη κι αν αυτό μου κοστίζει. Αναγνωρίζω τη χρησιμότητά των ορίων στην αποσαφήνιση του χάους. Αποδέχομαι την πραγματικότητα και εντάσσω τον εαυτό μου σύμμαχό της, διότι η αλήθεια της είναι μοναδική και ακλόνητη. Θαρραλέα αναλαμβάνω επιλογές με αυτά τα κριτήρια και αποδέχομαι και όλες τις ευθύνες που μου αναλογούν.
Α.- Αυτά είναι κολλήματα και παρωχημένες ιδέες. Πραγματική ελευθερία είναι να είσαι αδέσμευτος, να μεταχειρίζεσαι τη ζωή όπως σε βολεύει, να μην αφήνεις κανέναν να σε εξουσιάζει, να μην είσαι έρμαιο των συναισθημάτων σου, να μη δένεσαι με τους ανθρώπους, να είσαι μόνος. Ανεξάρτητος.
Β.- Πάψε τότε να αναπνέεις.
Α.- Τι λες;
Β.- Πάψε να αναπνέεις. Δεν είσαι εξαρτημένος από τον αέρα; Ε, σπάσε την εξάρτηση, λοιπόν!
Α.- Αυτό δεν είναι εξάρτηση. Αυτό είναι ανάγκη βιολογική.
Β.- Σωστά. Τα κύτταρά σου χρειάζονται οξυγόνο για να λειτουργήσουν και σου το ζητάνε. Δε σε δεσμεύουν να ανασάνεις; Ας βρούν ένα τρόπο να ανασαίνουν μόνα τους.
Α.- Τι βλακείες! Τα κύτταρά μου είμαι εγώ!
Β.- Χαίρομαι που το καταλαβαίνεις. Είσαι, λοιπόν, μια μάζα κυττάρων και μόνον; ας υποθέσουμε ότι έτσι είναι. Δες ένα κύτταρο. Ζει μέσα σε ένα πλήθος ομοίων κυττάρων και στενά δεμένο με αυτά. Είναι όμως σαφώς περιορισμένο από τη μεμβράνη του, η οποία τού δίνει σχήμα και επιτρέπει την επικοινωνία με τα άλλα κύτταρα και το αίμα. Υπάρχει μια πολύ διακριτή αίσθηση στη μεμβράνη του που φιλτράρει με μοναδικό τρόπο τις ουσίες. Όλα τα κύτταρα λειτουργούν έτσι. Στο εσωτεικό τους, τα πράγματα είναι σαφέστατα. Υπάρχουν συγκεκριμένα σωματίδια που καταμερίζουν τις εργασίες και συντονίζονται όλα για να πετύχουν το θαύμα της ζωής. Τα κύτταρά σου, επομένως εσύ, ζουν γιατί εργάζονται με σαφήνεια και ΣΥΝεργάζονται με σαφήνεια. Μπορεί κανείς να πει ότι ένα κύτταρο είναι ελεύθερο να κάνει ό,τι γουστάρει;
Α.- Οχι, διότι ακολουθεί μια προδιαγεγραμμένη λειτουργία, αλλιώς θα πεθάνει.
Β.- Ακριβώς. Επομένως, αν εσύ είσαι μόνον κύτταρα, ακολουθείς κι εσύ μια προδιαγεγραμμένη λειτουργία που επιφέρει βιολογικές ανάγκες, αλλιώς θα πεθάνεις. Έτσι δεν είναι;
Α.- Έτσι.
Β.- Σε αυτό, λοιπόν, το επίπεδο, τι είναι αυτό που σε κάνει να μιλάς για ελευθερία; Σίγουρα πάντως, όχι τα κύτταρά σου...
Α.- Ε, όχι, υπάρχουν κι άλλα πράγματα στον άνθρωπο περα από τα κύτταρα.
Β.- Ευτυχώς που το παραδέχεσαι. Αρα, πέρα από τις βιολογικές ανάγκες, υπάρχουν κι άλλες, ηθικές, συναισθηματικές, κοινωνικές... τις οποίες έχουμε όλοι, είτε το θέλουμε είτε όχι. Από κάποιες τέτοιες ανάγκες, λοιπόν, είμαστε "εξαρτημένοι", αν μπορεί να το πει κανείς εξάρτηση αυτό, ωστε να ζήσουμε σε ένα επίπεδο ανώτερο του βιολογικού.
Α.- Εντάξει...
Β.- Η φωτιά καίει;
Α.- Τι ερώτηση είναι αυτή; Φυσικά καίει.
Β.- Βάλε το χέρι σου μέσα της.
Α.- Παλάβωσες; θα πάθω έγκαυμα.
Β.- Και τι έγινε; Θα αφήσεις τη φωτια να σ' εμποδίσει να βάλεις το χέρι σου μέσα της; Θα την αφήσεις να σε δεσμεύσει;
Α.- Βλακείες. Λες βλακείες. Υπάρχει κανένας λόγος να το κάνω αυτό; Οχι!
Β.-Αν όμως μέσα στη φωτιά έβλεπες να καίγεται η μάνα σου, τι θα έκανες; Δε θα έμπαινες να τη σώσεις, ενώ ξέρεις ότι μπορεί να καείς; Γιατί θα το έκανες αυτό;
Α.- Ε, άλλο αυτό, τότε θα ήταν με συγκεκριμένο σκοπό.
Β.- Ακριβώς! Το ίδιο γεγονός αλλάζει νόημα σύμφωνα με το κίνητρο. Στη δεύτερη περίπτωση δεσμεύτηκες από την αγάπη σου για τη μάνα σου, η οποία ταυτόχρονα σε αποδέσμευσε από το φόβο της φωτιάς, έτσι δεν είναι;
Α.- Υποθέτω... δεν ξέρω τι θα έκανα.
Β.- Μπορείς, βλέποντας τη μάνα σου να καίγεται, να σκεφτείς "δεν είναι αλήθεια, στην πραγματικότητα η φωτιά δεν καίει, είναι δροσερή, απορώ γιατί ουρλιάζει η μάνα μου..."; Ακόμη κι αν το σκεφτείς αυτό, πιστεύεις ότι έχεις τη θαυματουργική δύναμη να κάνεις τη φωτιά δροσερή μόνον με τη σκέψη;
Α.- Οχι βέβαια.
Β.- Βλέπεις, λοιπόν, ότι κάτι που σε ορίζει από τη μια σε ελευθερώνει από την άλλη. Μπορεί εσύ να βλέπεις τη δέσμευση της αγάπης ως περιορισμό. Ας άφηνες, όμως, τη μάνα σου να καεί κι ας μη δεσμευόσουν από την αγάπη. Θεωρείς ότι κατόπιν θα ήσουν ελεύθερος, ή μήπως θα σε τυραννούσαν αιώνια οι ενοχές; Οι ενοχές είναι φρικτή και αποτρόπαιη δέσμευση της ψυχής και είναι ίσως η μόνη δέσμευση που δεν προσφέρει ΤΙΠΟΤΕ σε αντάλλαγμα. Ο μόνος τρόπος να απαλλαγείς απο αυτές είναι η συγγνώμη, όταν αυτή είναι εφικτή. Πολλές φορές δεν είμαστε τόσο τυχεροί ώστε να μπορούμε να ζητήσουμε συγγνώμη και να προχωρήσουμε... αν άφηνες τη μάνα σου να καεί, δε θα μπορούσες ποτέ να ησυχάσεις, ούτε να ζητήσεις συγγνώμη. Η ενοχή θα σε κρατάει για πάντα δεμένο στο παρελθόν και θα σου στερεί το τώρα.
Α.- Μάλλον.
Β.- Ποιά, λοιπόν, είναι η ελευθερία του "κάνω ό,τι θέλω", όταν αυτή σε φέρνει σε σύγκρουση με τους άλλους και σε κάνει σκλάβο της κάθε ανεξέλεγκτης παρόρμησής σου και σκέψης σου, όταν αρνείσαι να παραβείς τους φόβους σου και οχυρώνεσαι υπερασπίζοντας ένα ΕΓΩ, το οποίο δεν υπάρχει, εαν δεν ΣΥΝυπάρχει; Τι νόημα έχει να υπάρχεις αν δεν υπάρχει κανείς να του το προσφέρεις; Υπάρχεις μόνο για σένα, λες και εσύ κι εσύ είστε δυο διαφορετικά πρόσωπα; Όταν είσαι υποχείριο των ενοχών σου, όταν η ανάγκη σου να προβληθείς μέσα από λόγια αντί από έργα σε καταναγκάζει σε μια υπερπροσπάθεια που κανένας, ούτε εσύ ο ίδιος κατά βάθος, δεν εκτιμά και σου προσφέρει μόνον κούραση; Όταν, για να ξεφύγεις μια αλήθεια που δε σου αρέσει, κατασκευάζεις όμορφες εικονικές πραγματικότητες, με κόστος την ψυχική σου ισορροπία; Όταν στερεί από το συναίσθημά σου την ικανότητα να γίνεται πράξη και βίωμα πέρα από λόγια και το εγκλωβίζει μέσα σε μια αρνητική νεύρωση, αποστασιοποιώντας σε από τα κύρια χαρακτηριστικά της ανθρώπινης ψυχής, που είναι η συναίσθηση και του νου, που είναι η αυτοκυριαρχία;
Α.- Δε μου αρέσουν αυτά που λες. Δεν είναι έτσι. Δεν κάνω τίποτε από αυτά. Απλά θέλω να ζήσω τη ζωή μου και να περνώ καλά, χωρίς εντάσεις, χωρίς πολλή σκέψη, χωρίς να υπεραναλύω το καθετί, να τα έχω καλά με όλους, να είμαι αδέσμευτος, ανεξάρτητος, να μη δίνω λογαριασμό σε κανέναν.
Β.- Πολύ καλά, είσαι ελεύθερος να το κάνεις, είσαι ελεύθερος να επιλέξεις ακόμη και την ανελευθερία. Λογαριασμό όμως δίνεις ούτως ή άλλως στον εαυτό σου, και αυτό δε μπορείς να το αποφύγεις με κανέναν τρόπο. Γιατί μέσα σου πάντα ξέρεις. Πες μου όμως, είσαι σε γαλήνη μέσα σου, ή έχεις άγχος;
Α.- Είμαι χαρούμενος, όταν δε μου σπας τα νεύρα.
Β.- Σε ρώτησα αν έχεις γαλήνη, όχι αν είσαι χαρούμενος...
Α.- Προσπαθώ να είμαι.
Β.- Κι από άγχος;
Α.- Αρκετό.
Β.- Η διαφορά είναι ότι, αν έχεις γαλήνη μέσα σου, αυτή τη γαλήνη που προέρχεται από την αποδοχή του εαυτού μας, όποιος και αν είναι αυτός, από την αποδοχή των ατελειών μας αλλά κυρίως από την αποδοχή ότι μπορούμε να γινόμαστε καλύτεροι όσο πιο κοντά ερχόμαστε στην αλήθεια, τότε δεν χρειάζεται να ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΣ να είσαι χαρούμενος, διότι τότε η χαρά είναι κατάσταση κι όχι επιβολή. Αν προσπαθείς να είσαι χαρούμενος, κάτι δεν πάει καλά. Η διάσταση με την αλήθεια που όλοι γνωρίζουμε για τον εαυτό μας είναι αυτό που μας προκαλεί το άγχος. Διάσταση, ένταση, τριβή...άγχος. Σίγουρα υπάρχουν αιτίες και δικαιολογητικά για όλ'αυτά, αλλά μέχρι ένα σημείο.
Α.- Και εσύ τώρα γιατί ασχολείσαι με μένα και κάθεσαι και μου τα αραδειάζεις όλα αυτά;
Β.- Για δυο λόγους: πρώτον, για να τ' ακούω και να τα συνειδητοποιώ κι εγώ, μια και είναι πράγματα που αφορούν όλους τους ανθρώπους, λίγο ή πολύ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ο καθένας απο μάς χάνει το χρώμα του ή την ατομικότητά του επειδή εντάσσεται κι αυτός σε όσα αφορούν το ανθρώπινο γένος...
Α.- Κι ο δεύτερος λόγος...;
Β.- Γιατί σ' αγαπάω. Αλλά αυτό θα το συζητήσουμε άλλοτε.
No comments:
Post a Comment